1) اعتماد به ظاهر تمیز گوشی

یکی از رایج‌ترین اشتباهات این است که خریدار فقط به تمیزی بدنه، براق بودن نمایشگر یا سالم بودن ظاهر قاب توجه می‌کند. در حالی‌که بسیاری از گوشی‌های دست‌دوم با قاب نو، گلس تازه و تمیزکاری حرفه‌ای به بازار عرضه می‌شوند تا مشکل‌های داخلی پنهان بماند.

ممکن است گوشی از نظر ظاهری عالی باشد، اما:

• باتری ضعیف یا تعویض‌شده داشته باشد
• تاچ و نمایشگر تعمیری باشد
• مادربرد قبلاً تعمیر شده باشد
• آب‌خورده یا ضربه‌خورده باشد

2) بررسی نکردن IMEI و تطبیق ندادن با جعبه

در بازار افغانستان هنوز هم خیلی از خریداران IMEI را جدی نمی‌گیرند. این اشتباه می‌تواند باعث شود گوشی‌ای بخرید که جعبه‌اش متعلق به دستگاه دیگری است، یا حتی موبایل دست‌کاری شده باشد.

اگر شماره IMEI با جعبه یکی نبود، یا فروشنده پاسخ واضح نداد، معامله را متوقف کنید.

3) خرید عجولانه به خاطر قیمت پایین

خیلی وقت‌ها در بازار گفته می‌شود: «همین حالا بگیر، قیمتش خیلی خوب است.» اما تجربه بازار افغانستان نشان داده که قیمت غیرعادی پایین معمولاً بی‌دلیل نیست. یا گوشی مشکلی دارد، یا تعمیر شده، یا قطعه اصلی آن تعویض شده است.

در خرید دست‌دوم، قیمت خوب باید با منطق همراه باشد. اگر یک iPhone 11 یا Galaxy A55 5G خیلی پایین‌تر از قیمت معمول بازار عرضه شده، باید بیشتر شک کنید تا خوشحال شوید.

4) تست نکردن باتری در معامله

باتری یکی از مهم‌ترین بخش‌های گوشی دست‌دوم است، مخصوصاً در افغانستان که خیلی از کاربران در طول روز به برق یا شارژر دسترسی همیشگی ندارند. بعضی خریداران فقط روشن شدن گوشی را می‌بینند و اصلاً وضعیت باتری را بررسی نمی‌کنند.

در آیفون، بخش Battery Health را حتماً ببینید. در گوشی‌های اندرویدی هم به سرعت خالی شدن شارژ، داغ شدن و وضعیت شارژ شدن توجه کنید. اگر باتری خیلی زود افت می‌کند، آن گوشی برای معامله خوب نیست؛ حتی اگر ظاهر بسیار تمیزی داشته باشد.

5) تست نکردن تماس، آنتن و اسپیکر

خیلی از خریداران فقط منوها را باز می‌کنند و دوربین را تست می‌کنند، اما تماس واقعی نمی‌گیرند. در حالی‌که برای بازار افغانستان، آنتن‌دهی، کیفیت تماس، اسپیکر مکالمه و میکروفون اهمیت بسیار زیادی دارد.

• حتماً یک تماس واقعی برقرار کنید
• اسپیکر و میکروفون را امتحان کنید
• سیم‌کارت را داخل دستگاه بگذارید
• وای‌فای، بلوتوث و هات‌اسپات را بررسی کنید

6) بی‌توجهی به نمایشگر و تاچ

نمایشگر یکی از گران‌ترین قطعات موبایل است. بعضی گوشی‌های دست‌دوم نمایشگر تعویضی یا غیراصل دارند. در ظاهر شاید خوب باشند، اما رنگ‌ها ضعیف‌تر، روشنایی کمتر یا تاچ آن‌ها مشکل‌دار است.

نمایشگر را در نور زیاد، روی رنگ سفید و مشکی کامل بررسی کنید. وجود لکه، خط، سوختگی پیکسل، پرش تصویر و ضعف لمس را جدی بگیرید.

7) خرید از فروشنده بدون سابقه یا بدون ضمانت شفاهی روشن

در تجارت مردم افغانستان، اعتبار فروشنده اهمیت زیادی دارد. اگر فروشنده‌ای سابقه روشن ندارد، حاضر نیست فرصت تست بدهد یا در صورت مشکل پاسخ‌گو نیست، خرید از او ریسک بالایی دارد.

حتی اگر معامله رسمی نیست، سعی کنید از فروشنده‌ای خرید کنید که در بازار شناخته شده باشد یا دست‌کم چند ساعت مهلت تست واقعی بدهد.

8) نادیده گرفتن سابقه تعمیرات

بعضی گوشی‌ها قبلاً باز شده‌اند، نمایشگر یا باتری‌شان تعویض شده، یا حتی برد آن‌ها تعمیر شده است. همیشه تعمیر بودن به معنی بد بودن نیست، اما اگر این موضوع پنهان شود، مشکل‌ساز می‌شود.

در بازار موبایل دست‌دوم افغانستان، بعضی فروشندگان از اصطلاح‌هایی مثل «صاف است»، «بی‌مشکل است» یا «فقط استفاده شده» استفاده می‌کنند. شما باید دقیق‌تر بپرسید:

9) بررسی نکردن قفل‌ها و حساب‌های قبلی

یکی از اشتباهات بسیار خطرناک این است که خریدار بررسی نمی‌کند گوشی هنوز به حساب قبلی متصل است یا نه. در آیفون باید مطمئن شوید iCloud قبلی کاملاً خارج شده. در اندروید هم باید حساب گوگل قبلی حذف شده باشد.

اگر این موضوع بررسی نشود، بعداً ممکن است گوشی ریست شود و شما دیگر نتوانید وارد آن شوید.

10) مقایسه نکردن قیمت با مدل نو یا مدل بهتر

گاهی اختلاف قیمت میان موبایل دست‌دوم و مدل نو آن‌قدر کم است که خرید دست‌دوم دیگر توجیه ندارد. یا ممکن است با کمی بودجه بیشتر بتوانید مدل جدیدتر و بهتری بخرید.

مثلاً قبل از خرید یک گوشی دست‌دوم، بهتر است قیمت مدل‌های نزدیک را هم ببینید؛ مثل: Galaxy A25 5G، Galaxy A55 5G، Redmi Note 13 یا iPhone 11.